Column – de docent die zei: ‘Ik weet het ook even niet’

We verwachten veel van docenten. 

Dat ze overzicht houden.
Rust bewaren.
Duidelijkheid geven.
Goede lessen verzorgen.
Conflicten oplossen.
En ondertussen ook nog even inspelen op alles wat onverwacht langskomt op een schooldag. 

Soms lijkt het alsof een docent vooral degene moet zijn die antwoorden heeft. Maar eerlijk gezegd zijn er genoeg momenten waarop die antwoorden er helemaal niet direct zijn. 

Een gesprek dat niet loopt.
Een leerling die je niet bereikt.
Een klas waar de sfeer kantelt.
Een situatie thuis die doorwerkt op school.
Of gewoon de twijfel: doe ik eigenlijk wel het goede? 

En misschien is het opvallendste niet dát docenten die momenten kennen. Maar hoe weinig er soms over gesproken wordt. Alsof professionaliteit betekent dat je alles onder controle hebt. Terwijl veel leerlingen juist feilloos aanvoelen wanneer iemand echt is. 

Een docent vertelde eens dat hij midden in een lastig gesprek tegen een leerling zei: “Ik merk dat ik even zoek naar wat nu helpend is.” 

Geen perfect geformuleerde pedagogische interventie. Gewoon eerlijk. En gek genoeg gebeurde er toen iets goeds. Het gesprek werd rustiger. Minder strijd. Meer ruimte. 

Misschien omdat openheid vaak uitnodigt tot openheid. Herbergzaamheid heeft daar ook mee te maken. Niet alleen met ruimte bieden aan leerlingen, maar ook met de erkenning dat onderwijs mensenwerk is. Dat docenten geen machines zijn die altijd precies weten welke knop ze moeten indrukken. 

Juist in een cultuur waarin collega’s eerlijk kunnen zeggen: 

“Dit vind ik lastig.”
“Kun je eens meedenken?”
“Volgens mij mis ik iets bij deze leerling.” 

… ontstaat vaak de meeste professionaliteit. 

Niet kleiner denken over het vak, maar samen dragen wat soms ingewikkeld is. 

Dat geldt ook richting leerlingen. Jongeren hoeven geen perfecte volwassenen tegenover zich te hebben. Wel volwassenen die betrouwbaar zijn. Die verantwoordelijkheid nemen. En die laten zien dat kwetsbaarheid niet hetzelfde is als zwakte. 

Misschien is dat uiteindelijk ook een vorm van herbergzaamheid: 

Dat er in een school niet alleen ruimte is voor de vragen van leerlingen, maar ook voor de onzekerheden van de mensen die hen begeleiden. En dat we elkaar daarin niet beoordelen, maar helpen. 

Want soms begint goed onderwijs met een zin die verrassend krachtig is: 

“Ik weet het ook even niet. Maar we zoeken samen verder.”